De Dumontwijk is de oudste villawijk van De Panne, waar architect Albert Dumont rond 1900 tussen de duinen een badplaats vol sprookjesachtige cottages ontwierp.
Het ontstaan: lees hoe de Dumontwijk vanaf 1892 in het duinlandschap werd aangelegd, naar het voorbeeld van de Engelse tuinwijk.
De architecten: maak kennis met Albert Dumont en zijn zoon Alexis, die samen tientallen villa's ontwierpen.
De bouwstijlen: herken de cottagestijl, art nouveau, art deco en het modernisme in de villa's.
De Dumontwijk is de eerste fase waarin De Panne van vissersdorp uitgroeide tot badplaats, en ze werd volledig op privé-initiatief gebouwd.
De Zeelaan (rond 1892): rond 1892 legde aannemer Arthur Bonzel de Zeelaan aan, van het dorp naar het strand, met een bocht om de duin Kykhill. Als betaling kreeg hij een deel van de duinen.
Een eerste bouwgolf (1892 tot 1913): onder leiding van Albert Dumont, bijgestaan door de architecten Georges Hobé en Jozef Viérin, verrees in de duinen een nieuwe badplaats.
Het aanlegplan (1902 tot 1904): zoon Alexis Dumont tekende het plan voor het nieuwe De Panne. Tussen 1903 en 1908 werden zo'n 68 villa's, elf hotels en herbergen en vijftien winkels gebouwd.
De Engelse tuinwijk als voorbeeld: de wijk volgt het reliëf van de duinen, met kromme straten en paden zoals in een romantische Engelse tuin. Het sociale ideaal van de tuinwijk maakte wel plaats voor chique vakantievilla's voor de gegoede burgerij.
Groei na 1906: in 1906 werd de wijk naar het westen uitgebreid, met de Duinkerkelaan die om de Witte Berg buigt. In 1901 kwam er al een paardentram van station Adinkerke naar De Panne, en in 1905 een houten casino op de Zeedijk.
Beschermd stadsgezicht: sinds 1995 is de Dumontwijk beschermd als stadsgezicht. Langs de Zeedijk en de hoofdstraten verdween na de Tweede Wereldoorlog wel veel oorspronkelijke bebouwing voor appartementsgebouwen.
Albert en Alexis Dumont
De wijk dankt haar naam aan de Brusselse architect Albert Dumont, die samen met zijn oudste zoon het gezicht van De Panne bepaalde.
Albert Dumont (1853 tot 1920): geboren in Neufchâteau, studeerde hij rechten en filosofie in Gent en was hij als architect grotendeels autodidact. Hij vestigde zich op zijn 23e in Brussel.
Vader en zoon: vanaf 1899 werkte zijn oudste zoon Alexis Dumont met hem samen in De Panne, en veel villa's ontwierpen ze samen.
Ook elders aan de kust: in Middelkerke bouwde Albert Dumont in nog geen vijftien jaar zo'n tweehonderd villa's, en hij tekende ook een aanlegplan voor Hardelot-Plage in Frankrijk.
Zijn eigen villa: op de hoek van de Visserslaan en de Hoge Duinenlaan stond Dumonts eigen Villa Bleue, waarop een van de zichtassen van de wijk uitkwam. Die villa is inmiddels gesloopt.
De zeilwagen: op het brede strand introduceerden de gebroeders Dumont in 1898 de zeilwagen, waarmee De Panne nog altijd bekendstaat.
Bouwstijlen in de Dumontwijk
Wie door de wijk wandelt, ziet een bonte mix van stijlen van het einde van de 19e eeuw tot na de Tweede Wereldoorlog.
Cottagestijl (1890 tot 1930): landelijke huizen in het duinreliëf, met beschilderd houtwerk, een speels dakenlandschap, rode pannen en Engelse en Normandische invloeden zoals pseudovakwerk. Wit en groen waren de favoriete kleuren.
Sober vanbinnen: omdat de cottages zomerverblijven waren, is het interieur eenvoudig. Pitchpine, een harsrijke houtsoort, geeft ze warmte, en niveauverschillen zorgen voor een slimme indeling.
Art nouveau en art deco: golvende lijnen en florale motieven verraden de art nouveau, geometrische vormen en zigzagmotieven de art deco van het interbellum.
Modernisme: na 1920 verschenen ook strakke villa's met platte daken, afgeronde hoeken en grote ramen, zoals Villa Nano-Nanine.
Eclecticisme: veel villa's combineren elementen uit verschillende stijlen, wat tot eigenzinnige ontwerpen leidde, zoals Villa Beau-Séjour met haar hoektoren met kantelen.
Wandelroute door de Dumontwijk
Twaalf villa's en gebouwen die samen het verhaal van de Dumontwijk vertellen, van de kerk aan de Zeelaan tot de villa's op de Zeedijk.
Onze-Lieve-Vrouwekerk; Zeelaan 129
De neoromaanse kerk met haar stevige toren werd tussen 1930 en 1932 gebouwd naar ontwerp van Jozef Viérin en zijn zoon Luc.
Voormalig Hotel Central; Zeelaan 95
Het hotel uit 1927 van Henri Lepoudre toont de invloed van de art nouveau, met florale motieven en slingerlijnen op de gevels.
Koning Albertplein
Op het plein staat de dubbelwoning Les Eglantines en Les Argousiers (rond 1900) van Georges Hobé, met pseudovakwerk en een aparte kelderingang voor het personeel.
Villa Kykhill; Hoge Duinenlaan 2A Georges Hobé ontwierp deze cottage in 1897 als zijn eigen woning, op de hoogste duin van de wijk. Elk van de vier gevels is anders. Eromheen ligt het Kykhillpark.
Villa Beau-Séjour; Thiriarweg 3
Een eclectische villa van rond 1895 van Albert en Alexis Dumont, met een sprookjesachtige hoektoren met kantelen in gele baksteen.
Villa Zonneweelde; Albert Dumontlaan 18
De cottagevilla uit 1913 van vader en zoon Dumont heeft een woonkamer op de bel-etage die een totaalkunstwerk vol art nouveau is.
Villa Nano-Nanine; Albert Dumontlaan 26
Een paar huizen verder contrasteert deze modernistische villa uit 1936 van Louis Legein, met een hoektoren met schijfvormige bekroning en patrijspoorten als op een schip.
Villa Kinkankhoorn; Visserslaan 47
Gebouwd rond 1897 voor beeldhouwer Jules Lagae. Het manke zadeldak verwijst naar de traditionele vissershuisjes van De Panne.
Le Chalutier; Bortierlaan 25
De atelierwoning uit 1927 van Myriam Dumont en Gustave Remy heeft een achthoekig atelier met een groot plafondraam en is sinds 2002 beschermd.
Villa Doudou; Zeedijk 55
Een cottagevilla uit 1901 van Albert en Alexis Dumont, waarvan de voordeur op de bel-etage direct in de woonkamer uitkomt. Een van de weinige villa's die nog op de dijk staan.
Villa L'Escale; Zeedijk 73
Deze villa uit 1923-1924 van Jean-Jules Eggericx combineert de cottagestijl met art deco, met originele Winckelmans-tegels. Ze is gerestaureerd en is nu een hotel.
Coup de Vent; Zeedijk 81-85
In deze groep villa's van rond 1900, grotendeels van Albert en Alexis Dumont, valt Coup de Vent op door zijn afgeronde hoektoren, die dienstdoet als klein belvedère. De villa's lopen door tot in de Geitenweg.
Over deze route
Een wandeling door de duinen tussen de villa's, die je makkelijk combineert met een frisse neus op de Zeedijk.
Afstand en duur: reken op ongeveer 3 kilometer en anderhalf uur, met tijd om de villa's goed te bekijken.
Kijk naar het reliëf: de straten volgen de duinen. Tussen de Albert Dumontlaan en de Zeelaan liggen smalle, kronkelende paden op de hoge duinflank.
Respecteer de bewoners: bijna alle villa's zijn privéwoningen of vakantiehuizen. Bekijk ze vanaf de straat.
Met de tram: De Panne is het eindpunt van de Kusttram, zodat je de wandeling makkelijk combineert met een bezoek aan andere badplaatsen aan de kust.
Lees verder: in 2024 verscheen het boek De Dumontwijk, erfgoedparel van De Panne, met oude ansichtkaarten en verhalen van bewoners.
Wil je verder kijken
Rond de Dumontwijk liggen nog meer plekken uit de geschiedenis van De Panne.
Standbeeld Leopold I: aan de westkant van de Zeedijk herinnert het standbeeld van koning Leopold I aan zijn aankomst in 1831.
Geschiedenis van De Panne: van het vissersgehucht Kerckepanne tot de Eerste Wereldoorlog lees je alles op de pagina over de historie van De Panne.
