Historie van De Panne: van vissersgehucht in de duinen tot koninklijke badplaats

Adinkerke en het ontstaan van De Panne (tot 1831)

Lang voordat De Panne bestond, woonden er al mensen in het nabije Adinkerke, achter de duinen.

Vroege bewoning: rond Adinkerke woonden al in de 5e eeuw voor Christus mensen, en ook in de Romeinse en Frankische tijd leefde men er van landbouw, veeteelt en visserij.
Adinkerke: de naam Adinkerke duikt op vanaf de 12e eeuw.
Een pan in de duinen: de naam De Panne komt van duinpan, een komvormige laagte in de duinen.
Sint-Jozefsdorp (1782): keizer Jozef II wilde de kustvisserij stimuleren, en zo stichtten burgers uit Veurne rond 1782 tussen duinen en zee een nederzetting, eerst Sint-Jozefsdorp en later Kerckepanne genoemd.
Deel van Adinkerke: in 1789 werd het gehucht een parochie van Adinkerke, en in 1799 hoorde het ook bestuurlijk bij die gemeente.

In de 19e eeuw groeide het kleine vissersgehucht uit tot een badplaats met een eigen karakter.

Leopold I (1831): op 17 juli 1831 kwam Leopold I, de eerste koning der Belgen, per koets vanuit Frankrijk aan in De Panne en zette hier voor het eerst voet op Belgische bodem; het standbeeld van koning Leopold I van René Cliquet uit 1958 herinnert daaraan.
Pieter Bortier: rond 1830 erfde grootgrondbezitter Pieter Bortier zo'n 650 hectare duinen, opende in 1831 een eenvoudig Pavillon des Bains en zette zich in voor het arme vissersdorp.
Panneschuiten: De Panne had geen haven, dus de platboomde panneschuiten werden op het strand getrokken; toch had De Panne rond 1900 de op een na grootste vissersvloot van de kust.
Sint-Pieterskerk (1860): het eerste deel van de neogotische Sint-Pieterskerk werd in 1860 gebouwd; de toren volgde pas in 1934.
De trein (1870): op 5 februari 1870 opende de spoorlijn naar Duinkerke, en kort daarna kwamen er een eerste kursaal, paviljoenen, pensions en hotels.
Albert Dumont: kort voor 1900 werd De Panne grotendeels uitgebouwd naar ontwerp van architect Albert Dumont, wiens pittoreske cottagestijl nog goed bewaard is in de Dumontwijk.
De zeilwagen (1898): op het brede strand introduceerden de gebroeders Dumont in 1898 de zeilwagen, waarmee De Panne nog altijd bekendstaat.

Net zelfstandig geworden, werd De Panne in de Eerste Wereldoorlog een van de laatste stukjes vrij België.

Een eigen gemeente (1911): op 24 juli 1911 werd De Panne losgemaakt van Adinkerke en een zelfstandige gemeente.
Het koningspaar: terwijl de regering naar Le Havre uitweek, woonden koning Albert I en koningin Elisabeth in een villa in De Panne, van waaruit de koning het Belgische leger leidde.
Hospitaal L'Océan (1914): in december 1914 richtte dokter Antoine Depage het hotel L'Océan in als militair hospitaal achter het front aan de IJzer.
De Koninklijke Kapel: de kapel Onze-Lieve-Vrouw van de Zee, gebouwd tussen 1906 en 1909, werd vaak door koning Albert bezocht en heet sinds 1924 de Koninklijke Kapel.
Onze-Lieve-Vrouwkerk (1930): de neoromaanse Onze-Lieve-Vrouwkerk aan de Zeelaan geldt als een van de voorlopers van de moderne kerken aan de Westkust.

In mei 1940 speelde het strand van De Panne een rol in een van de bekendste evacuaties uit de oorlog.

Operatie Dynamo (1940): eind mei 1940 werden Britse en Franse soldaten vanaf de stranden rond Duinkerke geëvacueerd, ook vanaf het strand van De Panne en Bray-Dunes, waar van legervoertuigen tijdelijke pieren werden gebouwd.
Gebombardeerd: door de evacuatie werden De Panne en Sint-Idesbald zwaar gebombardeerd.
Museum Cabour: in Adinkerke vertelt Museum Cabour over de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog.
Massatoerisme: vanaf de jaren vijftig maakten de villa's op de dijk plaats voor appartementen; op een paar villa's na is van de oude dijkbebouwing niets meer over.
Weer samen (1977): bij de fusie van 1977 werden De Panne en Adinkerke opnieuw één gemeente, nu onder de naam De Panne.

De Panne is omringd door duinen die ooit jachtgebied voor de adel waren en nu beschermde natuur zijn.

De Westhoek: het natuurreservaat De Westhoek van ongeveer 340 hectare maakt deel uit van het grootste aaneengesloten duingebied van de Vlaamse kust en sluit aan op de Franse Dune du Perroquet.
Calmeynbos: het Calmeynbos van zo'n 66 hectare is een duinbos tussen De Panne en Adinkerke.
Duinpanne: midden in het Calmeynbos ligt het bezoekerscentrum Duinpanne, met een museum over de kust en de duinen.
Water uit de duinen: het Museum van de Waterwinning in Adinkerke laat zien hoe uit het duinzand drinkwater wordt gewonnen.
Houtsaegerduinen: aan de oostkant liggen de Houtsaegerduinen, een van de duingebieden die De Panne omringen.

Van de Leopold I-esplanade loop je via de Dumontwijk en het centrum naar het Calmeynbos.

Leopold I: begin aan de Leopold I-esplanade bij het standbeeld van koning Leopold I.
Westerpunt: wandel naar het Westerpunt aan het westelijke einde van de dijk.
Dumontwijk: ontdek de villa's in cottagestijl van Albert Dumont rond de Albert Dumontlaan.
Onze-Lieve-Vrouwkerk: bekijk de neoromaanse Onze-Lieve-Vrouwkerk uit 1930.
Scharbiellie: bezoek een tentoonstelling in het Cultuurhuis De Scharbiellie.
Sint-Pieterskerk: loop langs de Sint-Pieterskerk uit 1860 in de Kerkstraat.
Duinpanne: eindig in het Calmeynbos bij het bezoekerscentrum Duinpanne.
Adinkerke: fiets naar Adinkerke voor Museum Cabour en het Museum van de Waterwinning.
De Westhoek: wandel door de duinen van De Westhoek tot aan de Franse grens, of neem de Kusttram verder langs de kust van West-Vlaanderen.

Combineer de meeste plekken hierboven in een wandeling van ongeveer 4 kilometer, van de zeedijk naar het Calmeynbos.